ابزارها و اپلیکیشن‌های کاربردی برای کودکان مبتلا به نوشتارپریشی (Dysgraphia) - بخش دوم

ابزارها و اپلیکیشن‌های کاربردی برای کودکان مبتلا به نوشتارپریشی (Dysgraphia) - بخش دوم
ویراستار: 
عادله خلیفی

پیش از شروع مطالعه این مقاله، «ابزارها و اپلیکیشن‌های کاربردی برای کودکان مبتلا به نوشتارپریشی - بخش اول» را مطالعه بفرمایید.

۲. اپلیکیشن‌ها

از آن‌جایی که فناوری دیجیتال در همه‌ی ساحت‌های زندگی انسان (فردی و اجتماعی) وارد شده است، به سختی می‌توان انسان امروزی را از این فناوری‌ها جدا کرد. برخی از پژوهش‌گران از گوشی تلفن همراه به عنوان دست سوم انسان یاد می‌کنند. چون همواره همراه انسان است و به او در کارهایش کمک می‌کند. پژوهش‌گرانی که درباره‌ی اثر فناوری دیجیتال در پر کردن خلا آموزش در جوامع مختلف مطالعه و تحقیق کرده‌اند، دریافته‌اند که کودکان یا حتی بزرگسالانی که دچار اختلال یادگیری هستند، می‌توانند با ابزارهای نوین، آموزش‌های لازم را ببینند. این ابزارها که برنامه‌های کاربردی(اپلیکیشن) تلفن‌های هوشمند همراه و تبلت‌ها هستند، این توانایی را دارند که بتوانند مهارت‌های لازم را برای یادگیری افراد به آن‌ها منتقل کنند. در مورد نوشتارپریشی، اپلیکیشن‌های متعددی طراحی و تولید شده که برخی از آن‌ها از سوی کاربران به عنوان بهترین اپلیکیشن‌ها برای دستیابی به اهداف آموزشی‌شان و افزایش مهارت‌های نوشتاری انتخاب شده‌اند. مطالعاتی که بر روی این اپلیکیشن‌ها انجام شده، نشان‌دهنده‌ی پیشرفت بسیار چشم‌گیر کودکان و حتی بزرگسالان مبتلا به نوشتارپریشی در فراگیری چگونگی درست نوشتن بوده‌اند. درمورد برخی اپلیکیشن‌ها، کودکان بعد از اتمام یک دوره استفاده از این اپلیکیشن‌ها، به توانایی‌های نوشتن در سطح همکلاسی‌های عادی خود رسیده‌اند. پژوهش‌گران در هر سه مرحله‌ی طراحی، انتشار و ارزیابی، یک اپلیکیشن را بررسی می‌کنند تا بتوانند بهترین اپلیکیشن را به خانواده‌های افراد نوشتارپریش و همچنین درمانگران آن‌ها معرفی کنند.

برخی از اپلیکیشن‌هایی که برای بهبود عملکرد افراد دچار نوشتارپریشی به کار می‌رود این‌ها هستند:

نام اپلیکیشن

آیکون

عملکردها و مزایا

DRAGON DICTATION

ابزارها و اپلیکیشن‌های کاربردی برای کودکان مبتلا به نوشتارپریشی(Dysgraghia) (بخش دوم)

این برنامه، یک برنامه‌ی تبدیل گفتار به متن است. برنامه‌های تبدیل گفتار به متن برای افراد دچار نوشتارپریشی بسیار مفید هستند. چرا که فرد با استفاده از این اپلیکیشن، برای نوشتن دیگر نیاز به قلم و لوازم دیگر ندارد و فقط هر آنچه را که قرار است نوشته شود برای این اپلیکیشن بلند می‌خواند. این اپلیکیشن حساسیت بالایی به صدا دارد و تشخیص صداها در آن نسبت به بسیاری از اپلیکیشن‌های مشابه بسیار بهتر است. از این اپلیکیشن می‌توان برای نوشتن متن‌های طولانی به عنوان مقاله تا نوشتن پیام‌های کوتاه برای دوستان استفاده کرد.

EVERNOTE

ابزارها و اپلیکیشن‌های کاربردی برای کودکان مبتلا به نوشتارپریشی(Dysgraghia) (بخش دوم)

این اپلیکیشن، در کنار تبدیل صدا به متن، برای فرد این امکان را فراهم می‌کند که متن‌های نوشته شده را طبقه‌بندی کند. هم‌چنین قسمت‌هایی برای یادداشت‌های روزانه، یادداشت قرار ملاقات‌ها و تماس‌ها و قابلیت یادآوری آنها را در زمان معین دارد.

SOUNDNOTE

ابزارها و اپلیکیشن‌های کاربردی برای کودکان مبتلا به نوشتارپریشی(Dysgraghia) (بخش دوم)

این برنامه نیز یک برنامه‌ی تایپ صوتی است با این تفاوت که قابلیت تبدیل همزمان صوت به متن را در سخنرانی‌ها یا کلاس‌های درس دارد. به این معنی که دانش آموز یا دانشجوی دچار نوشتارپریشی می‌تواند با استفاده از این نرم افزار، بدون نیاز به نوشتن و از دست دادن تمرکزش در گوش دادن به صدای آموزگار یا استاد، یادداشتی از سخنان آن‌ها در گوشی هوشمند تلفن همراه یا تبلت خود داشته باشد. این اپلیکیشن بسیار باکیفیت است و قابلیت ضبط و تایپ همزمان ورودی‌های صوتی را دارد.

TEXTEXPANDER

ابزارها و اپلیکیشن‌های کاربردی برای کودکان مبتلا به نوشتارپریشی(Dysgraghia) (بخش دوم)

این اپلیکیشن یک نرم‌افزار اصلاح متن است. در هنگام تایپ متن، این اپلیکیشن خود به خود، کلمات نادرست را درست می‌کند.

WRITEPAD

ابزارها و اپلیکیشن‌های کاربردی برای کودکان مبتلا به نوشتارپریشی(Dysgraghia) (بخش دوم)

این اپلیکیشن به افراد دارای نوشتارپریشی کمک می‌کند تا متن‌های رایانه‌ای را با دستخط خود داشته باشند. این کار را با استفاده از الگوی تندنویسی که قبلا با نوشتن متن نمونه به اپلیکیشن داده‌اید، انجام می‌دهد. WRITEPAD، الگوی تندنویسی شما را ضبط می‌کند و نوشتن بقیه‌ی حروف و کلمه‌ها را به آن شیوه پیش‌بینی می‌کند. با این کار فرد اشتباهات و کمبودهای خط خود را می‌فهمد. مثلا وقتی حرفی را با صفحه کلید تایپ می‌کند، نقص‌های شکل آن حرف را در خط خود می‌بیند و آن را درست می‌کند.

MERRIAM-WEBSTER DICTIONARY

ابزارها و اپلیکیشن‌های کاربردی برای کودکان مبتلا به نوشتارپریشی(Dysgraghia) (بخش دوم)

این اپلیکیشن یک واژه‌نامه‌ی بسیار باکیفیت است. واژگان این واژه‌نامه به پیش‌بینی واژه‌ای که فرد مبتلا به نوشتارپریشی می‌خواهد بنویسد و هم‌چنین درست کردن اشتباه‌های آن کمک می‌کند.

DEXTERIA

ابزارها و اپلیکیشن‌های کاربردی برای کودکان مبتلا به نوشتارپریشی(Dysgraghia) (بخش دوم)

این اپلیکیشن، تمرین‌هایی برای دست دارد. انجام دادن قدم به قدم این تمرین‌ها، دستان فرد نوشتارپریش را برای نوشتن بهتر تقویت و آماده می‌کند.

GRAMMAR DRAGON

ابزارها و اپلیکیشن‌های کاربردی برای کودکان مبتلا به نوشتارپریشی(Dysgraghia) (بخش دوم)

این اپلیکیشن، بازی محور است. دوستان کاربر در قلعه‌ی اژدها زندانی شده‌اند. فرد با حل تمرین‌های گرامری، و رفتن به مراحل بعد، کم کم به قلعه نزدیک می‌شود و در نهایت دوستان خود را نجات می‌دهد. هدف از طراحی این اپلیکیشن بازی محور، آشنایی فرد نوشتارپریش با قواعد دستوری برای نوشتن بهتر است.

IWRITEWORDS

ابزارها و اپلیکیشن‌های کاربردی برای کودکان مبتلا به نوشتارپریشی(Dysgraghia) (بخش دوم)

این اپلیکیشن شاد و پر از رنگ‌های جذاب برای کودکان دچار خوانش پریشی است. این کودکان در اپلیکیشن IWRITEWORDST، انواع دست‌خط‌ها و روش درست نویسی با دست‌خط‌های ویژه را می‌آموزند. همان‌طور که گفته شد یکی از عوامل بدخطی افراد دچار خوانش‌پریشی، ترکیب دست‌خط‌های مختلف در نوشتن کلمه‌ها و جمله‌ها است. این افراد از راه این اپلیکیشن تفاوت‌های دست‌خط‌های مختلف را می‌آموزند و تلاش می‌کنن  همواره از یک نوع دست‌خط استفاده کنند.

PREPOSITIONBUILDER

ابزارها و اپلیکیشن‌های کاربردی برای کودکان مبتلا به نوشتارپریشی(Dysgraghia) (بخش دوم)

این اپلیکیشن، حروف اضافه را به کودکان می‌آموزد. استفاده از حروف اضافه و نقش نماهای مختلف در متن سبب می‌شود که نوشته‌ی فرد برای مخاطب قابل فهم و درک باشد.

SENTENCE BUILDER

ابزارها و اپلیکیشن‌های کاربردی برای کودکان مبتلا به نوشتارپریشی(Dysgraghia) (بخش دوم)

این اپلیکیشن قواعد دستوری مورد نیاز برای هر سطحی از تحصیلات فرد دچار نوشتارپریشی را در اختیار او قرار می‌دهد. همان‌طور که گفته شد یکی از مشکلات این افراد، نوشتن جمله‌های نامفهوم است. دانستن قواعد نوشتاری و جاهای درست اجزای جمله، می‌تواند در بهتر نوشتن این افراد تاثیر مثبت بگذارد.

SIMPLEX SPELLING PHONICS 1

ابزارها و اپلیکیشن‌های کاربردی برای کودکان مبتلا به نوشتارپریشی(Dysgraghia) (بخش دوم)

این اپلیکیشن که موفق به دریافت جوایزی از سوی مراجع تحقیقاتی و علمی مربوط به آموزش کودکان و نوجوانان شده است، آموزش مرحله به مرحله‌ی املای واژه متناسب با هر پایه‌ی درسی است. دانش آموزان مبتلا به خوانش پریشی در هر سطحی می‌توانند بااستفاده از این اپلیکیشن شکل درست حروف و واژه‌ها را ببینند و تمرین کنند.

SPELL CHECK

ابزارها و اپلیکیشن‌های کاربردی برای کودکان مبتلا به نوشتارپریشی(Dysgraghia) (بخش دوم)

این برنامه، املای متون تایپ شده را بدون نیاز به اتصال به اینترنت، اصلاح می‌کند. این اپلیکیشن بیش‌تر برای کودکان کاربرد دارد تا بزرگسالان.

TAPTYPING

ابزارها و اپلیکیشن‌های کاربردی برای کودکان مبتلا به نوشتارپریشی(Dysgraghia) (بخش دوم)

این برنامه علاوه بر تصحیح املای متن‌های تایپ شده‌ی شما، فراوانی اشتباه‌های نوشتاری را محاسبه می‌کند و به فرد مبتلا به نوشتارپریشی اعلام می‌کند که در چه مواردی بیش‌تر ضعف دارد و باید متوجه آنها باشد. برای مثال اگر دانش آموزی بیشتر، تعداد نقطه‌ها را در نوشتن حروف رعایت نمی‌کند و مثلا ب و پ را به جای هم می‌نویسد، این اپلیکیشن با محاسبه نسبت‌های خطاهای نوشتاری، فرد را متوجه این اشتباه می‌کند.

 
اپلیکشن‌هایی که در این مقاله معرفی شده است، همگی در نرم افزارهای ارائه و فروش اپلیکیشن‌ها، رتبه‌های بالای رضایت‌مندی را از کاربران دارند. هم‌چنین از سوی بنیادهای علمی بررسی کننده‌ی کیفیت اپلیکیشن‌ها مورد پژوهش و ارزیابی قرار گرفته‌اند و نتایج بسیار خوبی داشته‌اند. در مطالعاتی که انجام شده، درصد بالایی از افراد مبتلا به اختلال نوشتارپریشی، پس از اتمام یک دوره استفاده از این اپلیکیشن ها، تغییرات مثبت فراوانی را در نوشتن درست متن داشته‌اند. در برخی از موارد، این کودکان با استفاده از این اپلیکیشن‌ها به سرعت به وضعیت همسالان و همکلاسی‌های عادی خود در نوشتن رسیده‌اند و در مواردی نیز از نظر درسی از آنها پیشی گرفته‌اند. چون در مواردی بهره‌ی هوشی افراد دچار نوشتارپریشی از بسیاری از همسالان خود بالاتر است اما به دلیل همین عارضه، دیگران گمان می‌کنتد که کودک کندذهن و یا دچار ناتوانی ذهنی باشد. با شناسایی و درمان این اختلال، دانش آموز می‌تواند از بقیه‌ی ظرفیت‌های مغزی خود درست و کامل‌تر استفاده کند.

ابزارها و اپلیکیشن‌های کاربردی برای کودکان مبتلا به نوشتارپریشی(Dysgraghia) (بخش دوم)

پژوهش‌گران برای اثر شگفت‌انگیز اپلیکیشن‌هایی که برای درمان و اصلاح اختلال‌های یادگیری کودکان به کار می‌روند، دلایلی را گفته‌اند:

  1. فضای جذاب اپلیکیشن‌ها برای کاربران، به ویژه کودکان و نوجوانان سبب می‌شود این افراد تمایل زیادی به استفاده از آن‌ها داشته باشند. این کشش و گرایش به ایزارهای سنتی یادگیری مانند کتاب و دفتر،کم‌تر است.
  2. وقت زیادی که دانش آموزان، چه با اختلال یادگیری و چه بدون آن، برای استفاده از اپلیکیشن‌ها می‌گذارند، به پیشرفت تحصیلی آنها کمک می‌کند. پژوهش‌گران دریافته‌اند که کودکان و نوجوانان ساعت‌های زیادی با اپلیکیشن‌های مختلف کار می‌کنند به گونه‌ای که بیش‌تر آنها گذر زمان را حس نمی‌کنند. این زمان زیاد اگر در خدمت یادگیری مهارت‌های مورد نیاز آنان مانند خواندن و نوشتن باشد، می‌تواند پیشرفت سریع‌تر و عمیق‌تر آن‌ها را در این زمینه‌ها فراهم آورد.
  3. در دسترس بودن همیشگی این اپلیکیشن‌ها. فضای دیجیتال این امکان را برای همه‌ی دانش آموزان فراهم می‌آورد که آموزش آن‌ها محدود به دیوارهای کلاس و مدرسه نیاشد.
  4. تعامل درست و سازنده با کودک در این اپلیکیشن‌ها. کودکی که دارای اختلال یادگیری مانند نوشتارپریشی است، همواره از سرزنش دیگران در مدرسه و خانه و در هنگام درس خواندن و نوشتن، رنج می‌برد. اما فضای اپلیکیشن‌ها برای او فضایی به دور از قضاوت و سرزنش فراهم می‌کند. او در این اپلیکیشن‌ها جرئت خطا و اصلاح آن را پیدا می‌کند و به تدریج افکار منفی نسبت به خودش، کم‌تر می‌شود و اعتماد به نفس از دست رفته‌ی خود را پیدا می‌کند.
  5. تخصصی بودن ویژگی‌های اپلیکیشن‌ها برای هر نوع اختلال یادگیری. اپلیکیشن‌های تولید شده برای افراد نوشتارپریش، تکیه بر ویژگی‌های این اختلال دارد. با حضور افراد باتجربه و آگاه نسبت به اختلال‌های یادگیری در تیم طراح و سازنده‌ی این اپلیکیشن‌ها، هم‌افزایی کار تیم‌های تخصصی روان‌شناسی، فناوری اطلاعات و تولیدکنندگان پویانمایی و...، سبب تولید اپلیکیشنی می‌شود که هم از نظر پوشش نیازهای خاص فرد نوشتارپریش و هم از نظر زیبایی‌های بصری و امکانات نرم افزاری، به کامل‌ترین شکل خود باشد.
  6. قابلیت شخصی سازی. اپلیکیشن‌های تولیدشده، این ویژگی را دارند که هر کاربری بتواند فراخور نیازها و شدت اختلال، سطح و فضای این اپلیکیشن‌ها را تغییر دهد. طراحان این اپلیکیشن‌ها تمام کاربران را، ا هر سلیقه‌ای، در نظر گرفته‌اند و امکانات مناسب آنها را در اپلیکیشن خود گنجانده‌اند. مثلا کاربر می‌تواند رنگ زمینه یا صدای کسی را که در اپلیکیشن حرف می‌زند، عوض کند و یا سطح ابتدایی، متوسط و یا پیشرفته را انتخاب کند.
  7. همراهی والدین و آموزگاران با دانش آموزان. بسیاری از اپلیکیشن‌هایی که نام برده شد، نیاز به کمک و همراهی یک بزرگ‌تر دارد. والدین و آموزگاران می‌توانند در روند کار با اپلیکیشن، کودکان و نوجوانان را همراهی کنند. با این کار دانش آموز نوشتارپریشی که از این اپلیکیشن‌ها استفاده می‌کنند، ارزیابی و تغییراتش مشاهده و ثبت می‌شود. ثبت این تغییرات می‌تواند به گروه‌های پژوهشی ارزیاب درمورد اثرات این اپلیکیشن‌ها و نقاط ضعف و قوت آن‌ها کمک کند.

ابزارها و اپلیکیشن‌های کاربردی برای کودکان مبتلا به نوشتارپریشی(Dysgraghia) (بخش دوم)

جمع‌بندی

نوشتارپریشی، یکی از اختلال‌های یادگیری است. از نشانه‌های مهم آن می‌توان به بدخطی شدید و نامنظم نوشتن اشاره کرد. دانش آموزان مبتلا، ممکن است از سوی آموزگاران ناآگاه و همسالان خود به دلیل عدم توانایی در نوشتن درست واژه‌ها و جمله‌ها سرزنش و مسخره بشوند. این رخ‌دادها سبب کاهش اعتماد به نفس، دور شدن از گروه همسالان و فضای درسی و افت تحصیلی می‌شود. برای جلوگیری از آن، باید نوشتارپریشی زود تشخیص داده و درمان شود. درمان این اختلال بیش‌تر با کاردرمانی است. تمرین‌های فراوانی برای بهتر شدن مهارت نوشتاری افراد مبتلا به نوشتارپریشی وجود دارد. در کنار این تمرین‌ها ابزارهایی نیز وجود دارد که نشانه‌های این اختلال را تا حدودی بهبود می‌بخشند. اما کارآمدترین روش درمان این اختلال، استفاده از ابزارهای دیجیتال برای آموزش و تمرین درست نویسی است. هم‌چنین ابزارهای دیجیتال دیگری نیز هستند که این افراد را از نوشتن بی نیاز می‌کنند، مانند اپلیکیشن‌هایی که صدا را به متن تبدیل می‌کنند. اپلیکیشن‌هایی هم هستند که فرد می‌تواند با استفاده از آن‌ها متن خود خود را تایپ کند و از اشتباه‌های نوشتاری که ممکن است در متن پیدا شود نترسد. چرا که این اپلیکیشن‌ها توانایی تصحیح خودکار اشتباه را دارند. برخی اپلیکیشن‌ها هم جنبه‌ی آموزشی دارند و درست نوشتن را چه از نظر نوشتاری و چه از نظر قواعد دستوری به افراد مبتلا به خوانش‌پریشی می‌آموزند.

پژوهش‌های انجام شده درباره‌ی اثر اپلیکیشن‌های تولید شده برای درمان نوشتارپریشی، نتایج باورنکردنی را نشان می‌دهند. به طوری که با ساخت این اپلیکیشن‌ها، اختلا‌ل‌های یادگیری مانند نوشتارپریشی دیگر برای والدین و درمانگران ترسناک نیست و قابل درمان است.

برخی منابع

  • Extending the Spectrum of Dysgraphia: A Data Driven Strategy to Estimate Handwriting Quality

نویسنده: Thibault Asselborn(تیباولت اسلبورن)، استاد روانشناسی دانشگاه لوزان سوییتزرلند سوییس، و همکاران. سال انتشار: ۲۰۲۰

  • Disorder of written expression and dysgraphia: definition, diagnosis, and management

نویسنده: Peter J. Chung (پیتر جی. چانگ)، استاد دانشکده‌ی بیماری‌های اطفال دانشگاه کالیفرنیای آمریکا، و همکاران. سال انتشار: ۲۰۲۰

  • Re-Learning to Be Different: Increased Neural Differentiation Supports Post-Stroke Language Recovery

نویسنده: Jeremy J. Purcell (جرمی جی. پورسل)، استاد دپارتمان علوم شناختی دانشگاه جان هاپکینز آمریکا، و همکاران. سال انتشار: ۲۰۱۹

  • Behavioral and brain evidence for language by ear, mouth, eye, and hand and motor skills in literacy learning

نویسنده: Virginia W. Berninger(ویرجینیا و. برنینگر)، استاد فناوری آموزشی دانشگاه واشنگتن آمریکا، و همکاران. سال انتشار: ۲۰۲۰

راهنما

دیدگاه جدیدی بگذارید

CAPTCHA
این پرسش برای آزمایش این است که آیا شما یک بازدید کننده انسانی هستید یا خیر و نیز برای جلوگیری از ارسال خودکار هرزنامه.

عضویت در کانال تلگرام