نقش پدران و مادران در فرآیند یادگیری خواندن و نوشتن کودکان

زبان، سنگ بنای خواندن است. بیشتر با فرزند خود حرف بزنید. وقتی با شما صحبت می کند با علاقه به حرف های او گوش فرا دهید. شما می توانید توانایی های زبانی و دامنه ی واژگان او را گسترش دهید. در ادامه ی این راه او قادر خواهد بود آنچه را در ذهن می پروراند به راحتی بیان کند.

در این جا به چند نمونه از فعالیت هایی که می توانید در پیشبرد این اهداف به انجام برسانید اشاره می کنیم:

  • با فرزند خود بیشتر صحبت کنید:

هنگام خوردن غذا، حمام کردن و یا لباس پوشیدن. در این زمان ها از فرصت استفاده کنید، اشیایی را نام برید و از وی بخواهید تا آن ها را پیدا کند. رنگ ها، اندازه (بزرگ، کوچک، دراز،...) و شکل (مربع، دایره، نوک تیز، چین دار،...) را برای وی مشخص سازید.
برای او کتاب بخوانید و درباره ی کتاب صحبت کنید. تصاویر کتاب را به او نشان دهید و ارتباط آن ها را با کتاب مورد نظر برقرار سازید. آنچه را که در تصاویر می بینید، نام ببرید و همین کار را از وی بخواهید. از او بخواهید قسمت هایی از داستان را که بیشتر دوست دارد، برای شما بازگو کند و سپس درباره ی بخش هایی که تعریف کرده است، از او بپرسید.

  • برای پیدا کردن ابزاری که به آن ها نیاز دارید، از او کمک بخواهید.

هنگام آشپزی، اجازه دهید که او مواد لازم را پیدا کند و وزن مواد را با همکاری او بسنجید. از او بپرسید که مشغول انجام چه کاری است و همواره به پرسش هایش پاسخ دهید.
مشغول انجام هر کاری که هستید، درباره ی آن به فرزند خود توضیح دهید. هنگام پخت غذا، گردش، خرید و بازدید از کتابفروشی با او سخن بگویید. بدون اینکه او را خسته کنید، در مورد آنچه که می بینید و می گویید از او بپرسید و بخواهید که در این کار مشارکت کند: پرسش هایی که پاسخ به آن ها تنها با بله یا خیر نیست، مانند: «گل های قرمز کجا هستند؟»، «اسمشان چیست؟»، «رنگ بقیه ی گل های باغچه چیست؟»

  • با صبر و شکیبایی به پرسش های او گوش دهید و همان گونه به آن ها پاسخ دهید.

اگر متوجه پرسش اش نمی شوید، به او کمک کنید تا سوال خود را توضیح دهد. اگر پاسخ پرسش وی را نمی دانید، وقت آن است که به او نشان دهید پاسخ آن در یکی از کتاب های شما پیدا می شود. همراه با او دنبال آن بگردید و بدین ترتیب به او نشان دهید که کتاب مفید است.

  • اجازه دهید فرزندتان داستانی تعریف کند و اگر تمام داستان را متوجه نشدید، با او داستان را تکرار کنید.

از او پرسش هایی بکنید تا بتواند آنچه را که قصد بیان آن را داشته توضیح دهد.

  • از او بخواهید که در آشپزی به شما کمک کند.

فرزندتان می تواند در چیدن میز غذا و تزیین شیرینی به شما یاری رساند. درباره ی کاری که انجام می دهید، غذایی که او دوست دارد و بسیاری موارد دیگر، با او سخن بگویید.

  • تلویزیون وسیله ی مناسبی برای بهبود سخن گفتن فرزند شما نیست.

افزون بر این، فرزند شما در برابر آنچه که در تلویزیون می بیند، نسبت به هنگامی که گوش فرا می دهد، بسیار منفعلانه تر برخورد می کند. اگر در خانه ی شما تلویزیون مدت زمان زیادی روشن است، در خاموش کردن آن لحظه ای درنگ نکنید و زمان بیشتری را برای سخن گفتن با وی اختصاص دهید.

از ۲ تا ۶ سالگی: به سادگی یادگیری الف، ب، پ،...

  • حروف را به صداهای مربوطه وصل کنید، این کار بدین سادگی ها هم نیست، پس به هنگام مناسب کار را شروع نمایید. برای خود یک جدول حروف الفبا همراه با تصاویر زیبا و حروف برجسته با خاصیت آهن ربایی به کمک پارچه های مخصوص، قیچی و چسب تهیه نمایید.
  • در اینجا به چند نمونه از فعالیت هایی که می توانید در پیشبرد این اهداف به انجام برسانید اشاره می کنیم:
  • خیلی زودتر از آن که خواندن را بیاموزد نامش را بر روی کاغذ بنویسید و هر حرفی را که می نویسید به همان هنگام تلفظ کنید. نام او را در جاهای مختلف مانند در اتاق اش یا جعبه اسباب بازی های او بنویسید.
  • صداهای حروف را به وی بیاموزید. بازی های صوتی و کلامی مناسب بسیاری برای این کار وجود دارند.
  • حروف با خاصیت آهن ربایی را بر روی در یخچال نصب کنید. از او بخواهید تا نام حروفی را که می بیند و با آن ها به صورت خودجوش بازی می کند، برای شما بازگو نماید. با حروفی که در کلمات مورد استفاده وی وجود دارند بازی کنید و آن ها را حدس بزنید.
  • در هر محیطی که هستید حروفی را که بر روی تابلوهای تبلیغاتی، آگهی ها، بسته بندی اشیا، کتاب ها و مجلات می بیند به او نشان دهید. بین سنین ۳ تا ۴ سالگی از او بخواهید تا حروف را جستجو کرده و نشان دهد.
  • در همین سنین از او بخواهید تا نام خود را هجی کرده و بنویسد. برای بسیاری از کودکان نام آن ها نخستین واژه ایست که سعی در نوشتن آن می کنند تا به عنوان نمونه دست کم بتوانند کارت سالگرد تولد مادربزرگ خود را امضا نمایند. اگر در ابتدا وی نتواند کلماتی را به کار برد نگران نباشید زیرا این امر به موقع خود برطرف می شود.
  • به همراه او یک جدول حروف الفبا تهیه نمایید. از او بخواهید تا تصاویری را که یک حرف مشخص را تداعی می کنند پیدا کند. برای نمونه برای حرف "خ"  تصویر یک خانه، یک خرس و ... . شما می توانید تصاویری از یک مجله را بریده و یا عکس هایی را از یک شی تهیه نمایید. این تصاویر را در یک دفتر بچسبانید و از او بخواهید تا در کنار هر تصویر حرف آغازین مربوط بدان را بنویسد.
برگردان:هومن حقانی حقیقی
راهنما

عضویت در کانال تلگرام