آلبرت اینشتین دوبار در کنکور مردود شد!

آلبرت اینشتین دوبار در کنکور مردود شد!

نویسنده: شیرزاد عبداللهی

مدارس سنتی در همه جای دنیا شبیه کارخانه‌های صنعتی هستند و محصولات انبوه و یکسان تولید می‌کنند. اصلا مدرسه محصول دوره صنعتی شدن است و بر اساس الگوی کارخانه ساخته شده است.چند روز پیش یکی از بستگان به من تلفن زد. پسرش در کنکور رتبه زیر ۲۰۰ آورده بود. می‌خواست در انتخاب رشته به او کمک کنم. سوال اصلی‌اش این بود که رشته اولش چه باشد؟ پرسیدم که خودش به چه رشته‌ای علاقه دارد؟ گفت: بحث علاقه مطرح نیست. کدام رشته بهتر است؟...رتبه این دانش آموز برای خانواده‌های ایرانی رشک برانگیز است. اما پرسش اصلی این است که دانش آموزی با این رتبه ممتاز چه مهارت‌هایی در مدرسه آموخته که در زندگی به کارش بیاید؟ این دانش آموز، اطلاعات فراوانی در زمینه‌های مختلف دارد، اما احتمالاپیوند بین این معلومات و مهم تر از همه نحوه کاربرد این دانسته‌ها در زندگی را نمی‌داند.

اغلب فارغ التحصیلان برتر مدارس و دانشگاه‌ها و مسابقات و المپیادها شیوه طرح سوال و تفکر انتقادی را نمی‌آموزند و نمی‌توانند ارتباطی بین آموخته‌ها و زندگی واقعی ایجاد کنند. در مدرسه به قدری مغز بچه‌ها را از معلومات پر می‌کنیم که مجالی برای اندیشیدن پیدا نمی‌کنند. معلم مدرسه برای هر سوال کودک یک جواب قطعی در آستین دارد و فکر کودکان را در چارچوب‌های از پیش تعیین شده محصور می‌کند. ما در مدرسه جسارت را از کودکان مان می‌گیریم و تقلید و دنباله روی را جایگزین می‌کنیم.

این گفته ممکن است به مذاق ما خوش نیاید که معلم و کتاب درسی خلاقیت را از بین می‌برند اما واقعا این اتفاق می‌افتد. البته بهتر است بگوییم اغلب معلمان و اغلب کتاب‌های درسی به صورت ناخواسته چنین تاثیری روی دانش آموزان می‌گذارند. ممکن است این سوال مطرح شود که حالاکه مدارس خلاقیت‌ها را تقویت نمی‌کنند و از دانش آموز ماشین حافظه می‌سازند، آیا بهتر نیست بچه‌هایمان را اصلابه مدرسه نفرستیم؟ این یک پیشنهاد بسیار جسورانه و تا حدی آنارشیستی است.

 به جای تعطیلی مدارس، بهتر است مدارس سنتی را نوسازی و به روز کنیم. به این ترتیب که برنامه آموزشی را از اسارت کتاب واحد درسی آزاد کنیم و معلم را از جایگاه دانای کل فرود آوریم. دانش آموزان هم یاد بگیرند که با هم گفت وگو و از زوایای مختلف به یک موضوع نگاه کنند و مهم تر از همه آموزش‌ها را به سمت مهارت‌هایی ببریم که در زندگی واقعی به درد دانش آموز می‌خورد. در مدارس سنتی قالب‌های ساخته شده‌ای داریم که ذهن دانش آموز را به وسیله آن‌ها قالب بندی می‌کنیم و اگر دانش آموزی نخواست یا نتوانست در این قالب‌ها بگنجد، از دید ما تنبل، کودن، سربه هوا و به دردنخور است.

مطالعه سرگذشت دانشمندان و هنرمندان بزرگ بسیار عبرت آموز است.

 آلبرت اینشتین در دبستان معنی و مفهوم کلمات و عبارات را درست تشخیص نمی‌داد. معلمش او را عقب مانده ذهنی، غیراجتماعی و همیشه غرق در رویاهای احمقانه توصیف می‌کرد، وی دوبار در امتحان ورودی دانشگاه پلی تکنیک زوریخ مردود شد!

 توماس ادیسون دانش آموزی بود که معلمانش از آموزش او در مدرسه عاجز مانده بودند. وی در تمام دوران تحصیل کمترین نمره‌ها را از درس فیزیک می‌گرفت. اما بعدها موفق شد بیش از ۱۱۵۰ اختراع به جامعه بشریت عرضه کند که بیشتر آن‌ها در زمینه علم فیزیک بود!

معلم بتهوون می‌گفت: این پسر در طول زندگی‌اش هرگز چیزی یاد نخواهد گرفت!معلمان جیمز وات، مخترع ماشین بخار، او را فردی کودن توصیف می‌کردند!

امیل زولا، نویسنده بزرگ فرانسوی، دانش آموزی تنبل بود که در مدرسه از درس ادبیات معمولا نمره صفر می‌گرفت!

 لویی پاستور در مدرسه یک دانش آموز متوسط بود و در دوره لیسانس در درس شیمی بین ۲۲ نفر رتبه ۲۲ را کسب کرد!

می‌توان این فهرست را از روی سرگذشت دانشمندان و هنرمندان طولانی تر کرد. یک نکته روشن است: نظام‌های آموزشی بیش از حد محافظه کارند. معلمی که دیروز آموزش دیده، کودکان امروز را برای زندگی در جامعه فردا تربیت می‌کند. چگونه می‌توان این فاصله‌ها را به حداقل رساند؟ 

 

راهنما